Sögurnar okkar
Sögurnar okkar
Þegar fólk frá Noregi og Bretlandseyjum byrjaði að setjast að hér á Íslandi á árunum 870 til 930 talaði það Norrænu. Það var það mál sem talað var víðast hvar um Norðurlönd á þessum tíma. Norræn tunga tók miklum breytingum á næstu öldum, en á Íslandi urðu þessar breytingar á málinu miklu minni. Íslenska er í dag það tungumál sem talið er standa einna næst máli víkingaaldar. Með nútímastafsetningu geta Íslendingar nú lesið átta hundruð ára gamlan texta með sama hætti og Englendingar lesa Shakespeare.
Skömmu eftir að ritöld hófst á Íslandi fóru menn að skrifa ýmislegt fleira sér og öðrum til fróðleiks og skemmtunar. Á þrettándu öld voru færðar á skinn sögur af þeim stórmennum sem byggðu landið, Íslendingasögur, sögur Noregskonunga, fornaldarsögur Norðurlanda innihalda upprunasögu norrænna manna og í Eddunum má finna frásagnir af Óðni og Þór, dvergum og drekum. Mest af því sem við vitum um norræna goðafræði og heimsmynd víkinga kemur úr þessum íslensku miðaldahandritum.
Þegar fólk frá Noregi og Bretlandseyjum byrjaði að setjast að hér á Íslandi á árunum 870 til 930 talaði það Norrænu. Það var það mál sem talað var víðast hvar um Norðurlönd á þessum tíma. Norræn tunga tók miklum breytingum á næstu öldum, en á Íslandi urðu þessar breytingar á málinu miklu minni. Íslenska er í dag það tungumál sem talið er standa einna næst máli víkingaaldar. Með nútímastafsetningu geta Íslendingar nú lesið átta hundruð ára gamlan texta með sama hætti og Englendingar lesa Shakespeare.
Skömmu eftir að ritöld hófst á Íslandi fóru menn að skrifa ýmislegt fleira sér og öðrum til fróðleiks og skemmtunar. Á þrettándu öld voru færðar á skinn sögur af þeim stórmennum sem byggðu landið, Íslendingasögur, sögur Noregskonunga, fornaldarsögur Norðurlanda innihalda upprunasögu norrænna manna og í Eddunum má finna frásagnir af Óðni og Þór, dvergum og drekum. Mest af því sem við vitum um norræna goðafræði og heimsmynd víkinga kemur úr þessum íslensku miðaldahandritum.
„Tungumál víkingaaldar lifir enn í dag.“
„Tungumál víkingaaldar lifir enn í dag.“
„Tungumál víkingaaldar lifir enn í dag.“
„Lítið tungumál með stórkostlega sögu.“
„Lítið tungumál með stórkostlega sögu.“
„Lítið tungumál með stórkostlega sögu.“
Það er þó ekki sjálfgefið að tungumál þjóðar viðhaldist án mikilla breytinga í gegnum aldirnar. Raunar var stundum útlit fyrir hið gagnstæða fyrir litla þjóð undir dönskum yfirráðum og frægur er spádómur danska málfræðingsins Rasmusar Rask árið 1813 um að hundrað árum síðar myndi varla nokkur skilja íslensku í Reykjavík og tvö hundruð árum þar á eftir varla nokkur á landinu öllu. Árið 1913 var íslenska þó enn töluð í Reykjavík og hún er það enn, enda hafði markvisst verið hlúð að íslenskri tungu.
Það er þó ekki sjálfgefið að tungumál þjóðar viðhaldist án mikilla breytinga í gegnum aldirnar. Raunar var stundum útlit fyrir hið gagnstæða fyrir litla þjóð undir dönskum yfirráðum og frægur er spádómur danska málfræðingsins Rasmusar Rask árið 1813 um að hundrað árum síðar myndi varla nokkur skilja íslensku í Reykjavík og tvö hundruð árum þar á eftir varla nokkur á landinu öllu. Árið 1913 var íslenska þó enn töluð í Reykjavík og hún er það enn, enda hafði markvisst verið hlúð að íslenskri tungu.
Í dag tala um 350.000 manns íslensku, nær allir hér á landi. Fá mál sem svo fáir tala halda stöðu sinni að öllu leyti og halda notkun sinni á öllum helstu sviðum samfélagsins, hvort sem er við lagasetningu, í vísindastarfi eða spjalli milli vina.
Beygingarkerfi íslensku hefur haldið sér að mestu. Nafnorð eru í þremur kynjum og beygjast í fjórum föllum, sagnir breytast eftir persónu og tölu og jafnvel nöfn fólks beygjast, svo að sama orðið getur birst í tugum mynda. Þessi auðlegð er hluti af fegurð tungumálsins og gerir um leið kröfur til tækninnar; vél sem hefur lært ensku þarf að læra íslensku á forsendum íslenskunnar. Við höfum því reynt að kenna nýrri tækni íslensku, með góðum árangri.
Í dag tala um 350.000 manns íslensku, nær allir hér á landi. Fá mál sem svo fáir tala halda stöðu sinni að öllu leyti og halda notkun sinni á öllum helstu sviðum samfélagsins, hvort sem er við lagasetningu, í vísindastarfi eða spjalli milli vina.
Beygingarkerfi íslensku hefur haldið sér að mestu. Nafnorð eru í þremur kynjum og beygjast í fjórum föllum, sagnir breytast eftir persónu og tölu og jafnvel nöfn fólks beygjast, svo að sama orðið getur birst í tugum mynda. Þessi auðlegð er hluti af fegurð tungumálsins og gerir um leið kröfur til tækninnar; vél sem hefur lært ensku þarf að læra íslensku á forsendum íslenskunnar. Við höfum því reynt að kenna nýrri tækni íslensku, með góðum árangri.


